Creatief (online) presenteren zonder PowerPoint

Wil je een online presentatie geven zonder PowerPoint? Denk dan eerst na over wat je wilt uitleggen en welke vorm daarbij past. Je kunt bijvoorbeeld iets demonstreren, een voorwerp tonen, een schema tekenen of deelnemers een situatie laten onderzoeken.
Hieronder vind je vijf praktische ideeën. Kies een werkvorm die je boodschap verduidelijkt en oefen vooraf hoe je die online uitvoert.
1. Demonstreer hoe iets werkt
Wil je een werkwijze, product of toepassing uitleggen? Laat dan de relevante handeling zien. Deel bijvoorbeeld een venster waarin je een proces demonstreert of toon een handeling via de camera.
Vertel vooraf waar deelnemers op moeten letten. Voer de stappen rustig uit en leg bij elke stap uit wat je doet en waarom.
Voorbeeld: bij de introductie van een nieuw aanvraagformulier laat je zien hoe iemand een aanvraag indient. Bespreek vervolgens waar fouten kunnen ontstaan en hoe je die voorkomt.
Gebruik testgegevens en controleer vooraf wat zichtbaar is. Houd een reservevoorbeeld bij de hand voor het geval de demonstratie niet werkt.
2. Gebruik een voorwerp in beeld
Een voorwerp kan een concreet vertrekpunt zijn voor je uitleg. Denk aan een product, verpakking, prototype of materiaal waarmee je publiek werkt.
Test of het voorwerp goed zichtbaar is via de camera. Houd het rustig in beeld en beschrijf wat deelnemers moeten zien. Kleine details vragen mogelijk om een close-up of een aparte afbeelding.
Voorbeeld: je toont twee verpakkingen en vraagt welke informatie deelnemers als eerste opmerken. Daarna bespreek je hoe de vormgeving aansluit bij het gebruik.
3. Bouw een schema op terwijl je uitlegt
Teken een eenvoudig proces, een vergelijking of een overzicht terwijl je spreekt. Dat kan op papier voor de camera of op een digitaal tekenvlak dat je vooraf hebt getest.
Voeg onderdelen stap voor stap toe. Gebruik korte labels en vertel hoe de onderdelen met elkaar samenhangen.
Voorbeeld: teken hoe een klantvraag van klantendienst naar een technisch expert gaat en terug. Markeer vervolgens waar de overdracht beter kan.
Controleer de leesbaarheid. Een uitgebreid schema kun je beter vooraf voorbereiden en gericht toelichten.
4. Vertel een kort praktijkverhaal
Gebruik een concrete gebeurtenis om je onderwerp te introduceren. Beschrijf de situatie, de uitdaging, de aanpak en de uitkomst. Verbind daarna het verhaal met je boodschap.
Voorbeeld: vertel hoe een onduidelijke afspraak tot dubbel werk leidde. Bespreek vervolgens welke afspraak het team heeft aangepast en wat anderen daarvan kunnen leren.
Houd kernwoorden bij de hand als geheugensteun. Maak duidelijk wanneer je een fictief voorbeeld gebruikt. Een praktijkverhaal illustreert je onderwerp; onderbouw bredere conclusies met relevante feiten.
Meer houvast vind je bij de CAST-techniek voor storytelling.
5. Laat deelnemers een situatie onderzoeken
Presenteer een korte situatie en geef deelnemers een gerichte vraag. Laat hen eerst nadenken en nodig daarna reacties uit via de chat of mondeling.
Voorbeeld: “Een klant vraagt een levering die we niet kunnen garanderen. Hoe zou jij het gesprek openen?” Bespreek enkele antwoorden en verbind die met de aanpak die je wilt uitleggen.
Maak duidelijk hoeveel tijd mensen krijgen, hoe ze kunnen reageren en wat je met hun antwoorden gaat doen. Stem de opdracht af op de groepsgrootte en de beschikbare tijd.
Zonder PowerPoint presenteren vraagt ook structuur
Bepaal vooraf je opening, de volgorde van je uitleg en je afsluiting. Benoem overgangen hardop, bijvoorbeeld: “We hebben de huidige werkwijze bekeken. Nu onderzoeken we waar het misloopt.”
Gebruik eventueel een kort overzicht met kernwoorden voor jezelf. Je hoeft je volledige presentatie niet uit het hoofd te leren.
Werk je met exacte cijfers, technische details of informatie die deelnemers moeten kunnen raadplegen? Deel dan een passend document, afbeelding of overzicht. Kies de ondersteuning die je publiek nodig heeft.
Oefen de volledige uitvoering
- Kan je publiek je demonstratie, voorwerp of tekening goed zien?
- Zijn je geluid en uitleg verstaanbaar?
- Kun je wisselen tussen spreken, tonen en reacties bespreken?
- Past de werkvorm binnen de beschikbare tijd?
- Heb je een alternatief wanneer de techniek niet werkt?
- Is duidelijk wat deelnemers moeten onthouden of doen?
Meer algemene voorbereidingstips vind je in Tips voor een sterke online presentatie. Bereid ook een duidelijke afsluiting voor, met je kernboodschap en vervolgstap.
Online presenteren oefenen
In de training Online presenteren oefen je met het brengen van je verhaal en het begeleiden van interactie via een scherm.
Wil je vooral een eigen verhaal ontwikkelen? Bekijk de opleiding Storytelling. Vergelijk het overige aanbod op onze pagina over presentatietraining.







