Wat maakt een spreker briljant?
Simon Sinek kunnen we zien als één van de meest succesvolle en invloedrijke sprekers van dit moment. Als de naam niet meteen een belletje doet rinkelen, Google hem dan even en bekijk zijn filmpje over millennials. Dat heb je vast ergens op sociale media zien passeren in de afgelopen jaren.
Hoe bouwt Simon Sinek zijn presentaties op? In dit artikel bekijken we een aantal vertelkeuzes uit een keynote over leiderschap: de opening, de kernboodschap, de structuur en het gebruik van verhalen.
Enkele weken geleden had ik het geluk Sinek aan het werk te zien in Amsterdam, waar hij kwam spreken over leadership. En toen stelde ik me de vraag: hoe komt het dat deze man er torenhoog bovenuit steekt, ook al waren de andere sprekers op het event zeker niet van de minste?
Laten we even naar een aantal opvallende elementen kijken.
Een krachtige intro
In zijn keynote begint Sinek direct met een historische situatie. Hij plaatst zijn luisteraars midden in een verhaal en gebruikt dat als vertrekpunt voor zijn onderwerp. Die verteltechniek heet in medias res: je begint midden in de gebeurtenissen. Je kunt ook openen met een vraag, vaststelling of korte situatieschets. Kies een opening die inhoudelijk aansluit bij je boodschap en publiek. Gebruik het INTRO-model om je eigen inleiding voor te bereiden.
Zeg meteen waar het over gaat
Het verhaal over de nederlaag van de Verenigde Staten in Vietnam brengt Sinek meteen tot de essentie van zijn verhaal. Hij plaatst leiders in de positie van spelers in een eindig en een oneindig spel. Een directe verwijzing naar zijn nieuwste boek, The infinite game. Al van bij het begin haalt Sinek de kernboodschap naar boven: in een eindig spel spelen de spelers om te winnen, in een oneindig spel spelen de spelers om te kunnen blijven spelen. Deze hoofdgedachte en hoe ze vaak voor conflicten zorgt tussen spelers met een eindige en spelers met een oneindige mindset, zal hij gedurende de volgende veertig minuten uit de doeken doen.
WHAT – HOW – WHY
Om één en ander toe te lichten, heeft Sinek het over 5 elementen die je nodig hebt om een goeie leider te zijn in een oneindig spel: een goede zaak of nobel doel, een team dat elkaar vertrouwt, waardige tegenstanders, existentiële flexibiliteit en de moed om leiding te nemen. Vervolgens licht hij elk van deze elementen toe volgens het principe WHAT, HOW, en hoe kan het ook anders, WHY.
Nemen we het voorbeeld van zijn eerste punt, de goede zaak, dan kunnen we één en ander samenvatten als volgt. Een goede zaak gaat over idealisme. We willen dat het doel waarvoor we ons inzetten (lees: het product dat we verkopen, de dienst die we aanbieden) goed en gerechtvaardigd is (=WHAT). Het moet zo nobel zijn dat we er alles voor over hebben. We willen er graag tijd en moeite voor opofferen. Lange werkdagen, onverwachte interventies, tijd die we niet met ons gezin of onze naasten doorbrengen (=HOW). Waarom doen we dit? Om betekenis te geven aan ons werk en aan ons leven (=WHY).
Vertel een verhaal
Door zijn hele uiteenzetting heen vertelt Sinek ons verhalen. Anekdotes uit zijn persoonlijke leven of concrete situaties die zijn punt illustreren. Zo heeft hij het in het onderdeel over teams die elkaar vertrouwen over zijn zakenreis naar Las Vegas. In het beroemde hotel Four Seasons raakt hij aan de praat met de jonge barman, Noah, die antwoordt op Sineks vraag of hij zijn job graag doet met een enthousiast “I love my job!”. Het blijkt dat dagelijks verschillende managers van het hotel op verspreide tijdstippen even bij hem langslopen om te checken of alles oké is en of ze iets voor hem kunnen doen. Noah blijkt ook nog in een ander hotel te werken, waar de managers vooral langskomen om te kijken of hij niets verkeerd doet.
Onderzoek bij het verhaal over Noah welke details nodig zijn om het punt over leiderschap te begrijpen. Hoe wordt de situatie geïntroduceerd? Welk verschil maakt Sinek zichtbaar? En hoe verbindt hij het voorbeeld met zijn boodschap?
Gebruik die vragen voor een eigen praktijkverhaal. Beschrijf wat er gebeurde en kies details die relevant zijn. Voeg geen dialogen, emoties of gebeurtenissen toe alsof ze werkelijk hebben plaatsgevonden. Geef de strekking in je eigen woorden weer wanneer je de exacte formulering niet kent.
Je hoeft geen vaste verhouding tussen verhalen en feiten te hanteren. Bepaal welke voorbeelden en onderbouwing jouw publiek nodig heeft.
Meer houvast vind je bij de CAST-techniek voor storytelling.
Kies bewust je visuele ondersteuning
Ga bij je eigen presentatie na waar een beeld, schema of grafiek iets verduidelijkt. Je kunt ook een passage oefenen zonder slides en onderzoeken welke ondersteuning je werkelijk nodig hebt.
Lees onze ideeën voor presenteren zonder PowerPoint.
Probeer één vertelkeuze uit
Kies één onderdeel uit deze analyse: een directe opening, een duidelijke kernboodschap of een concreet praktijkverhaal. Pas het toe op een korte passage uit je eigen presentatie.
Oefen hardop en vraag een collega wat duidelijk overkwam en welke toelichting nog ontbreekt. Zo onderzoek je wat bij jouw onderwerp en spreekstijl past.
Verder werken aan je presentatie
Wil je je eigen verhaal ontwikkelen? Bekijk de opleiding Storytelling. Voor uitgebreider oefenen met spreken voor een groep is er Inspirerend spreken voor een groep.
Vergelijk de mogelijkheden op onze pagina over presentatietraining.
